เสียงใน FiveM กระตุก แบนด์วิดท์ไม่พอจริงไหม? เจาะ pma-voice/Mumble และควรแยกเซิร์ฟเวอร์เสียงเมื่อไหร่ (2026)

"เสียงกระตุก" คือเรื่องร้องเรียนอันดับสองรองจากค้างหน้าโหลด อาการมีหลายแบบ: เสียงขาดเป็นช่วง เป็นหุ่นยนต์ ดีเลย์ 1–2 วินาที หรือได้ยินคนไกลแต่ไม่ได้ยินคนข้าง ๆ แอดมินมักสรุปว่า "แบนด์วิดท์ไม่พอ ต้องแยกเซิร์ฟเวอร์เสียง" คำตอบสั้นขึ้นกับขนาดเซิฟ: ที่ 64–128 คน แบนด์วิดท์เป็นสาเหตุแค่ส่วนน้อย ส่วนใหญ่คือเซิฟสะดุด (hitch), packet loss ระหว่างทาง (รวม proxy กัน DDoS), และค่า pma-voice ที่ส่งเสียงให้คนมากเกินจำเป็น ที่ 1,000–2,048 คน (เซิฟใหญ่ของไทย) แบนด์วิดท์และ CPU กลายเป็นของจริง และ Mumble ในตัวเกมใช้ไม่ได้ตั้งแต่ต้น บทความนี้ไล่ให้ครบตั้งแต่เสียงเดินทางยังไง คำนวณตัวเลขจริงทั้งสองสเกล แยกอาการ แก้ทีละชั้น จนถึงวิธีวางเซิร์ฟเวอร์เสียงแยกสำหรับสองพันคน

เสียงใน FiveM เดินทางยังไง

FiveM มี Mumble server ฝังอยู่ใน FXServer อยู่แล้ว ใช้พอร์ตเดียวกับเกม (ค่าเริ่มต้น 30120 ทั้ง TCP และ UDP) ไม่ต้องลงอะไรเพิ่ม pma-voice ไม่ได้ส่งเสียงเอง หน้าที่ของมันคือ บอก Mumble ว่าใครควรได้ยินใคร (voice target) ตามระยะ ช่องวิทยุ และสายโทรศัพท์

เส้นทางของเสียงหนึ่งคำพูด:

1. ไคลเอนต์บีบอัดเสียงด้วย Opus ประมาณ 40–72 kbps แล้วส่งขึ้นเซิฟทาง UDP
2. เซิฟ ทำสำเนา ส่งให้ทุกคนใน target ของผู้พูด: คนในระยะ + ทุกคนในช่องวิทยุที่กด + คู่สาย
3. ไคลเอนต์ปลายทางถอดรหัสและวางเสียงในตำแหน่ง 3 มิติ

ผลที่ตามมาสองข้อที่ทุกอย่างในบทความนี้อิงอยู่:

• ขาขึ้นของเซิฟ = ผู้พูดพร้อมกัน × ผู้ฟังต่อคน × bitrate ผู้พูดหนึ่งคนที่มีคนฟัง 60 คน กินขาขึ้น 60 เท่าของเสียงต้นฉบับ
• Mumble ใช้ UDP ก่อน ถ้า UDP ไม่ผ่านจะถอยไปส่งเสียงผ่าน TCP TCP รอแพ็กเก็ตที่หายก่อนส่งตัวถัดไป (head-of-line blocking) เสียงจึงหยุดแล้วไหลมาเป็นชุด นี่คือ "เสียงกระตุกทั้งที่เกมไม่แลค" ที่พบบ่อยที่สุด

คำนวณแบนด์วิดท์จริง ไม่ต้องเดา

ใช้สูตรข้างบนกับ bitrate 48 kbps (ค่ากลางที่ FiveM ใช้จริง)

บวกกับการ sync ของเกมเอง (OneSync) ที่ประมาณ 150–400 kbps ต่อผู้เล่น ขึ้นกับความหนาแน่นของ entity รอบตัว (OneSync Infinity ส่งเฉพาะ entity ใกล้ตัว ตัวเลขต่อคนจึงไม่โตตามจำนวนคนทั้งเซิฟ แต่ผลรวมโต): 64 คน ≈ 10–25 Mbps, 128 คน ≈ 20–50 Mbps, 2,000 คน ≈ 300–800 Mbps

สรุปตัวเลข:

• เซิฟ 32–64 คน พีคทั้งเกมและเสียงราว 15–40 Mbps พอร์ต 100 Mbps ที่ไม่ได้ shared กับคนอื่นรับได้
• เซิฟ 128 คนที่มีอีเวนต์รวมตัว พีค 60–100 Mbps พอร์ต 100 Mbps ตันจริง ต้องเป็น 1 Gbps
• เซิฟ 1,000–2,048 คน sync เกมอย่างเดียวกินครึ่งถึงเต็ม 1 Gbps ก่อนจะนับเสียง พอร์ต 1 Gbps ไม่พอที่พีค ต้อง 2.5–10 Gbps dedicated และเสียงต้องอยู่คนละเครื่อง (หัวข้อถัดไป)
• ขาลงของผู้เล่น แทบไม่เคยเป็นปัญหา ได้ยิน 10 คนพร้อมกันก็แค่ 0.5 Mbps เน็ตมือถือยังไหว

"แบนด์วิดท์ไม่พอ" ที่เจอจริงในไทยจึงมี 3 แบบเท่านั้น: VPS พอร์ต 100 Mbps ที่ shared กับลูกค้าอื่นบนเครื่องเดียวกัน, โฮสต์ที่เขียนว่า unmetered แต่มี fair-use แล้วบีบความเร็วเมื่อใช้เยอะ, และ "1 Gbps burst" ที่วิ่งได้จริงแค่ช่วงสั้น ๆ ถ้าคุณอยู่ในสามข้อนี้ อ่านต่อถึงหัวข้อโฮสต์ ถ้าไม่ใช่ สาเหตุอยู่ที่อื่น

สเกล 1,000–2,048 คน: กติกาเปลี่ยน

OneSync Infinity ให้ได้สูงสุด 2,048 slots (Element Club Platinum) และเซิฟใหญ่ของไทยหลายแห่งวิ่งอยู่ที่ 1,000–2,000 คนจริง ที่สเกลนี้ข้อสรุปของเซิฟเล็กใช้ไม่ได้สี่ข้อ:

1. Mumble ในตัวเกมตกรอบตั้งแต่วันแรก มันอยู่ในโปรเซสเดียวกับเธรดหลักที่ต้อง sync entity ให้สองพันคน เธรดหลักสะดุด 30 ms หนึ่งครั้ง เสียงทั้งเซิฟสะดุกพร้อมกัน ที่สเกลนี้ hitch เล็ก ๆ เกิดทุกนาทีไม่ว่าจะ optimize ดีแค่ไหน แยก Mumble ออกไม่ใช่ทางเลือก แต่เป็นข้อบังคับ
2. แบนด์วิดท์คือของจริง sync เกม 300–800 Mbps + เสียง 40–60 Mbps ช่วงปกติ พอร์ต 1 Gbps ที่ดูใหญ่สำหรับเซิฟ 128 คน ตันที่พีคของสองพันคน สเปกที่เซิฟระดับนี้ใช้จริงคือ 2.5–10 Gbps dedicated เครื่องเกม และ 1 Gbps dedicated แยกสำหรับเครื่องเสียง
3. ระยะพูดกับ sendingRangeOnly ไม่ใช่เรื่องประหยัด แต่เป็นเรื่องอยู่รอด ตารางข้างบนแสดงชัด: อีเวนต์ 300 คนที่ระยะพูดกว้าง = 430 Mbps เฉพาะเสียง ระยะ 6 เมตร + voice_useSendingRangeOnly = 36 Mbps งานเดียวกัน ต่างกัน 12 เท่า
4. วิทยุคือระเบิดเวลา ช่องตำรวจ 150 คนในเซิฟสองพัน = ผู้ฟัง 150 ต่อการกดหนึ่งครั้ง กดพร้อมกัน 5 คน = 36 Mbps จากช่องเดียว ต้องแบ่งช่องตามเขต/หน่วยและจำกัดไม่เกิน 30–40 คนต่อช่อง พร้อมช่องประกาศที่ให้กดได้เฉพาะหัวหน้า

โครงที่เซิฟระดับนี้ใช้: เครื่องเกม (CPU clock สูงสุดที่หาได้ single-thread เพราะเธรดหลัก FXServer มีเธรดเดียว) + เครื่องเสียง Mumble แยก (CPU clock สูงเช่นกัน murmur route แพ็กเก็ตบนเธรดหลักเธรดเดียว, users ตั้งเกิน 2,048, bandwidth ลดเหลือ 48000 เพื่อคุมผลรวม) + DDoS scrubbing ที่ระดับเครือข่ายที่ปล่อย UDP ผ่านโดยไม่ห่อ tunnel เพราะเซิฟขนาดนี้โดนยิงแน่นอน วิธีตั้ง Mumble แยกอยู่ท้ายบทความ ค่าที่ต่างจากเซิฟเล็กมีแค่ users และ bandwidth

แยกอาการก่อนแก้ ทำตามลำดับ

1. คนเดียวหรือทุกคน กระตุกคนเดียวขณะที่คนอื่นในจุดเดียวกันปกติ = เครื่องหรือเน็ตของผู้เล่นคนนั้น ข้ามไปหัวข้อฝั่งผู้เล่น ทุกคนกระตุกพร้อมกัน = เซิฟหรือเส้นทาง
2. เกิดเฉพาะตอนคนรวมตัว (อีเวนต์ ตลาด งานแต่ง) = ขาขึ้นหรือ CPU ของเซิฟ ดู console ของเซิฟตอนนั้น ถ้ามี server thread hitch warning แปลว่าเธรดหลักสะดุด Mumble ที่อยู่ในโปรเซสเดียวกันสะดุดตาม ดูโหลด NIC ด้วย nload หรือ vnstat -l บนเครื่องเซิฟ
3. เสียงกระตุกแต่เกมไม่แลค (รถไม่วาร์ป ประตูเปิดปกติ) = เส้นทาง UDP ของเสียงมีปัญหา: proxy กัน DDoS ที่ห่อ UDP, firewall ปิด UDP, หรือเน็ตผู้เล่นทำ UDP หลุดจน Mumble ถอยไป TCP
4. ดีเลย์ 1–2 วินาทีแต่ไม่ขาด = TCP fallback แทบแน่นอน เสียงมาถึงครบแต่ช้า
5. ทดสอบชี้ขาด: ชี้เสียงไป Mumble server แยกชั่วคราว (วิธีอยู่ท้ายบทความ) ถ้าอาการหายทันที = โปรเซสเซิฟเกมหรือ proxy คือคอขวด ถ้ายังกระตุกเหมือนเดิม = เส้นทางเน็ตหรือฝั่งผู้เล่น ไม่ต้องเสียเงินแยกถาวร

ฝั่งผู้เล่น: เช็ค 5 อย่างก่อนโทษเซิฟ

• พิมพ์ netgraph 1 ใน F8 ดู loss กับ ping ถ้า loss ขึ้นเป็นระยะ เสียงจะขาดตามจังหวะนั้น ลอง hotspot มือถือ ถ้าหาย = ผู้ให้บริการเน็ตหรือเราเตอร์
• ปิด VPN ทุกตัว VPN ส่วนใหญ่ทำ UDP หลุดหรือช้าจน Mumble ถอยไป TCP
• ไมค์ Bluetooth ใช้โปรไฟล์โทรศัพท์ (HFP) ที่คุณภาพต่ำและหน่วง เปลี่ยนเป็นไมค์สายหรือ USB
• Windows › Sound › อุปกรณ์ไมค์และหูฟังตั้ง 48000 Hz ให้ตรงกัน ค่าที่ต่างกันทำเสียงแตกและกระตุก
• Discord หรือ OBS ที่จับไมค์ตัวเดียวกันพร้อม noise suppression กิน CPU ของไคลเอนต์ที่กำลังเรนเดอร์เกมอยู่ ปิดทดสอบ (resmon 1 ใน F8 ดูว่าอะไรกินเฟรม อ่านต่อที่ FiveM UI หน่วง NUI กิน FPS)

แก้ที่ pma-voice ก่อน ฟรีและได้ผลทันที

สาเหตุที่ควบคุมได้ 100% คือ "ส่งเสียงให้คนมากเกินจำเป็น" ตั้งค่าใน server.cfg และ pma-voice/config.lua

# server.cfg
setr voice_useNativeAudio true
setr voice_useSendingRangeOnly true

• voice_useSendingRangeOnly true ให้เซิฟ ส่งเสียงเฉพาะคนที่อยู่ในระยะได้ยินจริง ค่าเริ่มต้นส่งให้คนในระยะกว้างกว่านั้นแล้วให้ไคลเอนต์ค่อยลดเสียงเอง เปิดข้อนี้ข้อเดียวลดขาขึ้นในอีเวนต์ได้ครึ่งหนึ่ง
• voice_useNativeAudio true ใช้ระบบเสียงของเกมวางตำแหน่งเสียง เสียงเบาลงตามระยะและกำแพงได้สมจริงกว่า ไม่เกี่ยวกับแบนด์วิดท์แต่ลดเคส "ได้ยินคนไกล" ที่ผู้เล่นมักเรียกว่าเสียงเพี้ยน
• ระยะพูด ใน config.lua: Cfg.voiceModes = { {2.5, "Whisper"}, {6.0, "Normal"}, {14.0, "Shouting"} } เซิฟไทยหลายแห่งตั้ง Normal 15 และ Shout 30 ผลคือทุกคนในตลาดได้ยินกันหมด ผู้ฟังต่อผู้พูดพุ่งจาก 6 เป็น 40 ระยะที่ให้ไว้พอสำหรับ RP และลดโหลดมากที่สุด
• วิทยุ: ทุกครั้งที่กดส่ง เซิฟส่งให้ทุกคนในช่อง ช่องตำรวจ 40 คนคือผู้ฟัง 40 ต่อการกดหนึ่งครั้ง แยกช่องตามหน่วย จำกัดจำนวนคนต่อช่อง และเก็บช่องรวมไว้สำหรับประกาศ
• บังคับ push-to-talk ผู้เล่นที่เปิด voice activation คือ "ผู้พูด" ตลอดเวลาแม้แค่หายใจใส่ไมค์ ในอีเวนต์ 60 คนที่เปิด VA ครึ่งหนึ่ง ผู้พูดพร้อมกันกลายเป็น 30 ไม่ใช่ 8 ตัวเลขในตารางข้างบนคูณสี่ทันที
• สายโทรศัพท์ผ่าน pma-voice ไม่หนัก คู่สายคือผู้ฟัง 1 คน (X3D Phone โทรผ่าน pma-voice adapter โดยตรง)

แก้ที่เซิฟและโฮสต์

CPU และ hitch Mumble ในตัวอยู่ในโปรเซสเดียวกับเกม เมื่อเธรดหลักสะดุกจาก resource หนัก (loop ถี่ SQL แบบ sync entity spam) เสียงสะดุดตาม ใน console: profiler record 500 รอ แล้ว profiler save voice เปิดดูใน Chrome tracing จะเห็นว่า resource ไหนกินเวลาต่อเฟรม txAdmin › Resources ก็บอกเวลาเธรดต่อ resource ได้ แก้ตัวที่หนักก่อนซื้ออะไรทั้งนั้น

proxy กัน DDoS ที่ห่อ UDP บริการกัน DDoS หลายเจ้าในไทยทำงานแบบ reverse proxy หรือ tunnel: แพ็กเก็ตของผู้เล่นวิ่งไปเครื่องกรองก่อนแล้วค่อยส่งต่อ ทุกฮอปเพิ่ม jitter และเสียงเป็นสิ่งแรกที่แสดงผล เลือกโฮสต์ที่กรอง DDoS ที่ระดับเครือข่ายหน้าเครื่อง ไม่ใช่ tunnel หรือถ้าเลี่ยงไม่ได้ ให้เสียงวิ่งตรงด้วย external Mumble (หัวข้อถัดไป)

พอร์ตและที่ตั้ง 1 Gbps แบบ dedicated ไม่ shared สำหรับ 96 คนขึ้นไป ที่ตั้งในไทยหรือสิงคโปร์ที่ peering กับ AIS/True/3BB ดี ทดสอบด้วย mtr จากเน็ตบ้านผู้เล่นสามค่ายไปหาเซิฟ ถ้ามีฮอปที่ loss คงที่ ย้ายโฮสต์ดีกว่าแก้ที่ config

firewall เปิด 30120 ทั้ง TCP และ UDP (เกมและเสียงใช้ร่วมกัน) โฮสต์บางเจ้าเปิดให้แค่ TCP แล้วเสียงตกไป TCP fallback ทั้งเซิฟโดยไม่มีใครรู้

OneSync onesync_distanceCullVehicles true ลดการ sync รถที่อยู่ไกลออกจากขาขึ้นของเกม ทำให้เหลือที่ให้เสียงมากขึ้นในเครื่องที่พอร์ตจำกัด

แยกเซิร์ฟเวอร์เสียง (external Mumble) จำเป็นไหม

ไม่จำเป็น สำหรับเซิฟไม่เกิน 64–96 คนที่ตั้งค่าข้างบนแล้ว Mumble ในตัวรับได้สบาย บังคับ สำหรับเซิฟ 500 คนขึ้นไป และ คุ้ม เมื่อเข้าข่ายข้อใดข้อหนึ่ง:

1. 128 คนขึ้นไปและมีอีเวนต์รวมตัวเป็นประจำ
2. เซิฟเกม CPU ตึงจน hitch แล้วแก้ resource ไม่ทัน อยากเอาเสียงออกจากโปรเซสนั้นก่อน
3. ใช้ proxy กัน DDoS แบบ tunnel และอยากให้เสียงวิ่งตรงหาผู้เล่น
4. เซิฟเกมอยู่ต่างประเทศ แต่อยากให้เสียงอยู่บนเครื่องในไทยเพื่อ ping ต่ำ
5. 500 คนขึ้นไป: ไม่ต้องรอดูอาการ แยกตั้งแต่วันเปิด

สิ่งที่ได้: โปรเซส CPU และ NIC แยกจากเกม ปรับเพดาน bitrate และจำนวนผู้ใช้ได้เอง เสียงไม่สะดุดตาม hitch ของเกม สิ่งที่ต้องแลก: อีกเครื่อง (หรืออีก container) ที่ต้องดูแล, IP ของเครื่องเสียงต้องเปิดให้ผู้เล่นต่อตรงจึงถูก DDoS ได้, และเวอร์ชัน Mumble ต้องใช้กับ FiveM ได้ (1.4 ขึ้นไป)

วิธีตั้งค่าใน 10 นาที (Docker)

บนเครื่องเสียง (Linux, เปิดพอร์ต 64738 TCP+UDP):

docker run -d --name mumble --restart unless-stopped \
  -p 64738:64738/tcp -p 64738:64738/udp \
  -e MUMBLE_CONFIG_USERS=2200 \
  -e MUMBLE_CONFIG_BANDWIDTH=48000 \
  -e MUMBLE_CONFIG_OPUS_THRESHOLD=0 \
  -e MUMBLE_CONFIG_MESSAGE_LIMIT=999999 \
  -e MUMBLE_CONFIG_MESSAGE_BURST=999999 \
  -e MUMBLE_CONFIG_WELCOME_TEXT="" \
  -v mumble-data:/data \
  mumblevoip/mumble-server:latest

ค่าที่สำคัญ (ถ้าติดตั้งจากแพ็กเกจแทน Docker ใส่ใน murmur.ini ชื่อเดียวกันแบบตัวเล็ก):

จากนั้นใน server.cfg ของเซิฟเกม:

setr voice_externalAddress "203.0.113.10"   # IP สาธารณะของเครื่องเสียง
setr voice_externalPort 64738

รีสตาร์ท pma-voice เข้าเกมแล้วเปิด F8 จะเห็นบรรทัดของ Mumble ต่อไปยัง IP ใหม่ ทดสอบด้วยคนสองคนยืนห่างกัน 3 เมตรกับ 20 เมตร ถ้าระยะทำงานปกติแปลว่า positional audio ผ่าน

ข้อควรระวัง: ถ้าใช้ SaltyChat หรือ TokoVoip นั่นคือระบบบน TeamSpeak ไม่ใช่ Mumble บทความนี้ใช้กับ pma-voice และ mumble-voip เท่านั้น

Checklist สรุปสำหรับแอดมิน

# server.cfg
setr voice_useNativeAudio true
setr voice_useSendingRangeOnly true
onesync_distanceCullVehicles true
# pma-voice/config.lua
Cfg.voiceModes = { {2.5, "Whisper"}, {6.0, "Normal"}, {14.0, "Shouting"} }

• firewall เปิด 30120 TCP+UDP (และ 64738 TCP+UDP ถ้าแยกเสียง)
• ช่องวิทยุไม่เกิน 20–30 คน แยกตามหน่วย
• บังคับ push-to-talk ในกฎเซิฟ
• console ไม่มี server thread hitch warning ในชั่วโมงเร่งด่วน
• โฮสต์: พอร์ต dedicated, DDoS filter ที่ระดับเครือข่าย ไม่ใช่ tunnel
• 128 คนขึ้นไป หรือเข้าข่าย 4 ข้อข้างบน ค่อยแยก external Mumble; 500 คนขึ้นไปแยกตั้งแต่วันแรก
• เซิฟ 1,000–2,048 คน: เครื่องเกม 2.5–10 Gbps dedicated, เครื่องเสียงแยก 1 Gbps, users=2200, bandwidth=48000, ระยะพูด 6 เมตร, วิทยุไม่เกิน 30–40 คน/ช่อง

คำถามที่พบบ่อย

ปรับ bitrate ของ Mumble ในตัวได้ไหม — ฝั่งเซิฟไม่มีค่าให้ปรับ ใช้ค่ากลางที่ FiveM กำหนด ถ้าอยากคุมเพดานต้องใช้ external Mumble แล้วตั้ง bandwidth

เสียงดีเลย์ 1–2 วินาทีแต่ไม่ขาด — TCP fallback เกือบทุกครั้ง เช็ก firewall UDP ของเซิฟก่อน แล้วค่อยดู VPN และเราเตอร์ของผู้เล่น

ใช้ Discord แทนไปเลยได้ไหม — ได้ชั่วคราวเมื่อเซิฟล่ม แต่เสียตำแหน่งเสียงและวิทยุ RP ที่ไม่มีระยะจะจืดเร็ว

pma-voice กับ SaltyChat อะไรดีกว่า — pma-voice ฟรี เบา ไม่ต้องให้ผู้เล่นลงโปรแกรม SaltyChat คุณภาพเสียงดีกว่าเล็กน้อยแต่ผู้เล่นทุกคนต้องลง TeamSpeak และ plugin เซิฟไทยที่เน้นให้คนใหม่เข้าง่ายเลือก pma-voice เป็นส่วนใหญ่

แยกเซิฟเสียงแล้วยังกระตุก — แปลว่าคอขวดไม่ใช่โปรเซสเกม กลับไปข้อ "แยกอาการ": เส้นทางเน็ต (mtr) หรือฝั่งผู้เล่น ในเซิฟสองพันคน เช็กเพิ่มว่าเครื่องเสียงเองไม่ได้ตันที่ CPU (murmur เธรดเดียว) หรือพอร์ตของมัน

Mumble ตัวเดียวรับ 2,000 คนไหวไหม — ไหวถ้า CPU clock สูงและ NIC 1 Gbps ขึ้นไป murmur รับผู้ใช้หลักพันได้ต่อ instance สิ่งที่ทำให้ล้มไม่ใช่จำนวนคน แต่คือผู้ฟังต่อผู้พูดที่ระยะกว้างเกิน (ตาราง 430 Mbps) และ messagelimit ค่าเริ่มต้นที่จำกัดการเปลี่ยน voice target ของ pma-voice pma-voice ต่อได้ที่ voice_externalAddress เดียว จึงไม่มีการแบ่งเสียงหลายเครื่อง ต้องให้เครื่องเดียวแรงพอ

อยากให้ทีมไล่ดูให้ทั้ง config, resource ที่ทำ hitch และโฮสต์: บริการตั้งค่าเซิร์ฟเวอร์ FiveM เรื่องเข้าเซิฟไม่ได้และตกแมพอ่านต่อที่ FiveM ค้างหน้าโหลด และ FiveM ตกแมพ